Türkiye Üzerinden Avrupalılık

Sadece 10 küsur yıllık bağımsızlık mazisine sahip “Güney Kafkasya’nın Bebek Cumhuriyetleri” Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ‘bağımsız davranabilme’ ve ‘bağımsız kalabilme’nin tadına bir türlü varamadılar. Bu gidişle varacak gibi de gözükmüyorlar.

Bir önceki bağımlı süreçlerinde sadece Sovyetler Birliği üyeleriyle tanışıktılar, bağımsızlıkları sonrasında BM, AGİT, KEİB, NATO, AP ve AB gibi uluslararası örgüt ve birliklerle de tanışma özgürlüğünü tattılar. Lakin gariplerim özgürlüğün tadını bir türlü çıkaramadılar.

Nasıl çıkarsınlar ki… Çekiştiren çekiştirene.

***

Rusya malum, ezelden beri bölgenin horozu. “Kafkas Civcivleri”ne tekrar hükmetmek için elinden geleni ardına koymuyor.

Amerika derseniz Gürcistan’a çoktan yerleşti, Azerbaycan desturda, Ermenistan tetikte.

Avrupa Birliği ise son zamanlarda Kafkas ülkelerini kapsama alanı içine almak için politika üzerine politika geliştiriyor. İki yıl önce her üçünü birden Avrupa Konseyi’nin üyesi yaptılar şimdi de her üçü için birden “Avrupa ile özel komşuluk statüsü” geliştiriyorlar.

Talipler o denli fazla ki “Kafkas Bebekleri” şaşırmış durumdalar. “Kime bağlansak da bağımsızlığımızı korusak” diye kara kara düşünüyorlar.

***

ABD ve AB arasındaki yarışın bölgeye merakın çok ötesine vardığı, ciddi bir şekilde bölgede var olma mücadelesine dönüştüğü açık bir şekilde sırıtıyor.

Bölgedeki varlığını bugüne değin sadece Azerbaycan ve Gürcistan politikalarında donuklaştıran, bölgede hissedilir bir insiyatif oluşturamayan Türkiye ise ABD, AB ve Rusya arasındaki bu mücadelenin bir tür stepnesi durumunda.

Sıkışan, Türkiye’ye sarılıyor ve politikasını Türkiye üzerinden yürütmek istiyor.

Bunun son örneği Avrupa Birliği’nin tutumu. Avrupa Birliği Türkiye üzerinden Kafkas Cumhuriyetleri’ne Avrupalılık öneriyor.

***

Avrupa’nın bölgeye ilgisini “Türkiye üzerinden Kafkasya’ya komşu olduğunu” dile getirerek vurguluyor olması hayli yeni ve umut verici bir politika. Batı’nın Kafkasya’ya uzanımı ne kadar Türkiye üzerinden olacaksa, Kafkas Bebekleri’nin Batı’ya açılımı da aynı şekilde Türkiye üzerinden olacak.

Gerçi Türkiye’nin Kafkasya’ya ilişkin yetkin bir politikası bile yok. Gürcistan ve Azerbaycan ile kurduğu diyaloğu henüz Ermenistan’la kurabilmiş değil ve bu nedenle de Kafkasya’nın üç bebeğine eşit mesafede bir politika bile geliştiremiyor ancak Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girmesi, bu ülkeleri de “Biz niçin giremeyelim?” ümidine pekala yöneltebilir ki bu da hiç fena bir sonuç değil.

***

Avrupa Birliği’nin sınırları Türkiye’nin Doğu sınırında mı bitecek yoksa ileride Kafkasya’yı da içine alacak mı?

fiimdiden konuşulması mümkün gözükmeyen ama telafuzu dahi Kafkas Cumhuriyetleri’nde büyük heyecan ve şevk yaratabilecek böylesi bir açılımın, bölge barışının ve istikrarının tesisini ve kalıcılığını daha kolaylaştıracağını söylemek mümkün.

Avrupa’nın Türkiye’yi stepnelediği “Kafkasları Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıma projesi” hayli ağır ancak onurlu bir yük gibi gözüküyor.

Ne var ki stepnenin kendisi patlak…

Stepnenin gücü kendisini Avrupa’ya taşıyacak sağlamlıkta değil ki Kafkasları taşısın.

Hrant DİNK
Birgün / 28 Mayıs 2004

Comments are closed.


 
CopyLeft 2008 NorZartonk